Tatuaż drzewo życia łączy w jednym rysunku koronę, pień i korzenie, a przy tym kilka bardzo starych idei: połączenie nieba i ziemi, rodzinę, wzrost i przemijanie. Motyw drzewa kosmicznego znają zarówno mitologia nordycka i Biblia, jak i kabała, buddyzm czy dawni Słowianie. Opisujemy, co drzewo życia znaczy w poszczególnych kulturach, co symbolizują konkretne gatunki drzew i jak zaprojektować wzór, żeby korona i korzenie dobrze się zestarzały na skórze.
Co oznacza tatuaż drzewo życia?
Tatuaż drzewo życia oznacza przede wszystkim połączenie: korona sięga nieba, pień stoi na ziemi, a korzenie schodzą w głąb, do świata przodków i zmarłych. W wielu mitologiach takie drzewo, zwane też drzewem świata, spina trzy poziomy wszechświata w jedną całość. Współcześnie drzewo życia na skórze symbolizuje też rodzinę i pochodzenie, osobisty rozwój oraz cykl życia, w którym po zimie zawsze przychodzi wiosna. Drzewo życia występuje na przykład w mitologii nordyckiej jako jesion Yggdrasil, w Księdze Rodzaju jako drzewo rosnące w środku ogrodu Eden, a także w buddyzmie jako drzewo Bodhi.
Drzewo życia w kulturach: skąd pochodzi symbol
Kiedy ktoś szuka hasła „drzewo życia znaczenie”, szybko trafia na wersje z bardzo różnych stron świata. W rzeczywistości nie są to warianty jednego symbolu, tylko podobne wyobrażenia, które powstawały niezależnie. Poniżej zestawienie tych wersji, które najczęściej pojawiają się we wzorach tatuaży, a potem krótki opis każdej z nich.
| Kultura | Nazwa | Znaczenie |
|---|---|---|
| Skandynawia | Yggdrasil | Jesion, który podtrzymuje dziewięć światów, a korzeniami sięga do trzech źródeł |
| Irlandia | bile, dziś często Crann Bethadh | Święte drzewo wspólnoty, rosnące w miejscach zgromadzeń |
| Biblia | drzewo życia w Edenie | Drzewo, którego owoc daje życie wieczne |
| Kabała | Sefirot | Schemat dziesięciu przejawów Boga połączonych 22 ścieżkami |
| Słowianie | drzewo świata, najczęściej dąb | Oś świata: bogowie w koronie, ludzie przy pniu, zaświaty w korzeniach |
| Buddyzm | drzewo Bodhi | Figowiec, pod którym Budda osiągnął oświecenie |
Yggdrasil w mitologii nordyckiej
Yggdrasil opisują przede wszystkim Edda poetycka i Edda prozaiczna, spisane w XIII wieku. Według nich to ogromny jesion, wokół którego rozmieszczone jest dziewięć światów. Jeden korzeń sięga do źródła Urd, przy którym mieszkają Norny, drugi do źródła Hvergelmir, trzeci do źródła Mimira, strzeżonego przez tego mędrca. W koronie siedzi orzeł, natomiast korzenie podgryza smok Nidhogg. Tymczasem po pniu biega wiewiórka Ratatosk, która nosi wiadomości między górą i dołem. Nordyckie motywy rozwijamy również w tekście o tatuażu wikinga.
Drzewo celtyckie
Średniowieczne teksty irlandzkie wspominają święte drzewa zwane bile, które rosły w miejscach zgromadzeń plemion. Dlatego ścięcie drzewa wroga uchodziło za akt wojny i symboliczny podbój. Legendy wymieniają także pięć wielkich drzew Irlandii, w większości jesionów i cisów. Nazwa Crann Bethadh i wiele współczesnych „celtyckich” interpretacji to jednak rekonstrukcje. Nawet popularne opracowania przyznają, że zapisów z epoki jest mało. Co więcej, znaczenia przypisywane celtyckim splotom w dużej części powstały w XX wieku. Oczywiście wzór celtycki na skórze może być piękny, tylko nie trzeba udawać, że każdy jego element ma starożytną wykładnię.
Drzewo życia w Księdze Rodzaju
Według Rdz 2,9 w środku ogrodu Eden rosło drzewo życia, obok drzewa poznania dobra i zła. Po wygnaniu ludzi z raju Bóg postawił cheruby z mieczem, „aby strzec drogi do drzewa życia” (Rdz 3,24). Na końcu Biblii drzewo wraca jeszcze raz, w ostatnim rozdziale Apokalipsy, już w Nowym Jeruzalem.
Sefirot, czyli drzewo życia w kabale
W mistyce żydowskiej drzewo życia to schemat dziesięciu sefir, czyli przejawów Boga, połączonych 22 ścieżkami. Na szczycie jest Keter, korona, a na dole Malchut, królestwo, czyli świat materialny. Sefiry nie są jednak dziesięcioma bogami, tylko kanałami, przez które jeden Bóg działa w świecie. W tatuażu ten schemat wygląda więc jak geometryczny diagram, a nie jak drzewo z liśćmi.
Dąb jako drzewo świata u Słowian
Dawni Słowianie wyobrażali sobie wszechświat jako ogromny dąb. W koronie mieszkali bogowie z Perunem na czele, przy pniu ludzie, natomiast w korzeniach leżała kraina zmarłych, związana z Welesem. Ten obraz badacze odtwarzają z kronik, pieśni ludowych i porównań z innymi kulturami, bo pełnego słowiańskiego mitu nikt nie spisał. Więcej symboli opisujemy też w tekście o tatuażu słowiańskim.
Buddyjskie drzewo Bodhi
Drzewo Bodhi to figowiec pagodowy (Ficus religiosa) w Bodh Gaji w Indiach, pod którym według tradycji Siddhartha Gautama osiągnął oświecenie. W III wieku p.n.e. sadzonkę tego drzewa przywiozła na Sri Lankę Sanghamitta, córka króla Aśoki. Drzewo wyrosłe z tej sadzonki rośnie zresztą w Anuradhapurze do dziś. Liście figowca mają kształt serca, dlatego często pojawiają się w delikatnych wzorach.
Tatuaż drzewo znaczenie: co mówią konkretne gatunki?
Tatuaż drzewo nie musi jednak przedstawiać drzewa życia z mitu. Często wybiera się konkretny gatunek, bo ma własną symbolikę albo po prostu rośnie w ważnym miejscu. Poniżej znaczenia, które potwierdzają zarówno źródła etnograficzne, jak i kulturowe.
Dąb. Siła, trwałość i władza. U Słowian był drzewem Peruna i osią świata, a pod świętymi dębami składano też ofiary. Do dziś mówimy przecież „silny jak dąb”.
Brzoza. Młodość, czystość i odrodzenie. W kulturze słowiańskiej wiązano ją z kobiecością i opieką nad domem. Poza tym gałęzie brzozy dekorowały domy w Zielone Świątki.
Wierzba. Odradzanie się, bo wierzba odrasta nawet mocno przycięta, a jej bazie jako jedne z pierwszych zapowiadają wiosnę. W ludowych wierzeniach była też drzewem granicznym, między światem żywych i zmarłych, a w polskim pejzażu stała się znakiem rodzinnych stron.
Sosna i świerk. Drzewa zimozielone od dawna kojarzono z życiem, które trwa mimo zimy. Zielone gałęzie w środku zimy przypominały bowiem, że rośliny odżyją na wiosnę. Natomiast zwyczaj ubierania drzewka w domu udokumentowano w Niemczech w XVI wieku.
Wiśnia japońska, czyli sakura. Ulotność i piękno, które trwa krótko, bo wiśnie kwitną zaledwie około dwóch tygodni. Sakura wiąże się też z pojęciem mono no aware, czyli wzruszenia przemijaniem, i jest częstym motywem japońskiego tatuażu irezumi. Zobacz także tekst o tatuażu japońskim.
Baobab. W Afryce nazywany drzewem życia, bo w pniu gromadzi wodę, daje jadalne owoce i liście, a pojedyncze drzewa żyją ponad tysiąc lat. To dobry wybór zwłaszcza dla kogoś, kto chce drzewa życia bez odwołań do Europy.
Co oznacza tatuaż drzewo z korzeniami?
Tatuaż drzewo z korzeniami najczęściej jest tatuażem rodzinnym. W tym przypadku korzenie oznaczają przodków i pochodzenie, pień osobę, która tatuaż nosi, a gałęzie dzieci i kolejne pokolenia. Z tego powodu popularny jest wariant z imionami: rodzice lub dziadkowie w korzeniach, a dzieci albo daty urodzenia w koronie. Pomysły na takie projekty zbieramy także w tekstach o tatuażu rodzinnym i o tatuażu z imieniem dziecka.
Przy drzewie rodzinnym trzeba jednak myśleć o przyszłości. Rodzina się powiększa, więc dobrze zostawić w koronie miejsce na kolejne imię albo gałąź, którą da się później dorysować. Ponadto napisy muszą mieć rozsądną wielkość, bo drobne litery wciśnięte między korzenie z czasem się rozmywają. Również linie w skórze z latami lekko się poszerzają. Jeśli imion jest dużo, lepiej rozważyć większy format albo symbole, na przykład liście lub ptaki zamiast każdego pełnego imienia.
Najpopularniejsze wzory tatuażu drzewa
Drzewo daje bardzo dużo swobody, bo można je narysować od pojedynczej kreski po pełny obraz z kolorowym niebem. Najczęściej pytacie o takie warianty:
- Drzewo w kole. Korona i korzenie domykają okrąg, często lustrzanie, dzięki czemu drzewo wygląda tak samo od góry i od dołu. To układ znany z biżuterii celtyckiej, dobrze łączy się też z ornamentem i mandalą.
- Z ptakami. Ptak na szczycie drzewa świata pojawia się w wielu mitologiach, na przykład jako orzeł na Yggdrasilu czy w słowiańskich pieśniach. Ptaki odlatujące z korony mogą też oznaczać dzieci, które opuściły dom. Więcej piszemy też w tekście o tatuażu ptaków.
- Z górami i lasem. Na przykład pojedyncze drzewo na tle gór albo całe drzewo przechodzące w las. Motyw rozwijamy również w tekście góry i las.
- Cztery pory roku. Korona podzielona na wiosnę, lato, jesień i zimę, czyli cykl życia w jednym rysunku. Najlepiej wypada w kolorze, gdzie każda pora ma własną paletę.
- Geometryczne. Drzewo zbudowane z linii, trójkątów i okręgów albo luźno inspirowane schematem Sefirot. Taki wzór wymaga jednak równej, precyzyjnej kreski.
- Fine line. Delikatna, cienka kreska i dużo pustej skóry. Przy tym stylu upraszczamy koronę, bo gęste, drobne gałązki w małym rozmiarze z latami się zlewają.
- Realistyczne w kolorze. Kora, światło w liściach i tło jak na obrazie. To styl przede wszystkim dla większych projektów, o którym piszemy w tekście o kolorowych tatuażach.
Jaki styl wybrać i kto w JaTuTaTToo zrobi tatuaż drzewa?
Styl zależy od tego, co drzewo ma opowiadać. Jeśli chodzi o nastrój, światło i porę roku, najlepiej sprawdzi się kolor. Jeśli liczy się symbol, na przykład drzewo w kole albo schemat Sefirot, lepsza będzie grafika. A jeśli zależy Ci na klasycznym, ponadczasowym wyglądzie, warto wybrać czerń i szarości.
W JaTuTaTToo kolor i kolorowy realizm robi Daniel Kapała, założyciel studia, który tatuuje od 2003 roku. Jego pracę widać zresztą na zdjęciu powyżej. Natomiast grafikę, linework, geometrię i ornament robi Marcin, a czarno-szare drzewa z ornamentem, kwiatami i dotworkiem Marcela. Każdy wzór rysujemy pod konkretną osobę i konkretne miejsce na ciele, więc gotowy obrazek z internetu traktujemy tylko jako punkt wyjścia.
Gdzie zrobić tatuaż drzewo życia?
Drzewo ma naturalny, pionowy kształt, a ponadto korona i korzenie potrzebują miejsca na szczegóły. Dlatego tatuaż drzewo życia najlepiej planować w średnim lub dużym rozmiarze, na części ciała, która daje przestrzeń w pionie albo szeroką, płaską powierzchnię.
- Plecy. Najwięcej miejsca na rozłożystą koronę, ramę, tło i kolor. Tu zmieści się na przykład drzewo z czterema porami roku albo rozbudowane drzewo rodzinne. Więcej w tekście o tatuażu na plecach.
- Przedramię. Dobre do smukłego drzewa z korzeniami biegnącymi w stronę nadgarstka, a przy tym widoczne na co dzień. Zobacz tatuaż na przedramieniu.
- Łydka. Wydłużony kształt łydki pasuje zarówno do pionowego pnia, jak i do drzewa na tle gór. Szczegóły w tekście o tatuażu na łydce.
- Żebra. Bok ciała daje dużo miejsca w pionie, choć to miejsce wrażliwsze. Więcej w tekście o tatuażu na żebrach.
- Rękaw. Drzewo może być też osią całego rękawa: korzenie przy nadgarstku, korona na ramieniu, a wokół las, ptaki albo niebo. Zobacz tatuaż rękaw.
Inne motywy i ich znaczenia zebraliśmy w przewodniku znaczenie tatuaży.
Najczęstsze pytania
Co symbolizuje drzewo życia w tatuażu?
Drzewo życia w tatuażu symbolizuje połączenie nieba, ziemi i świata przodków, a także rodzinę, rozwój i cykl życia. W mitologiach drzewo świata spina trzy poziomy wszechświata, natomiast współcześnie korzenie najczęściej oznaczają pochodzenie, a gałęzie kolejne pokolenia.
Jak nazywa się drzewo życia w mitologii nordyckiej?
Yggdrasil. To ogromny jesion opisany w Eddzie poetyckiej i Eddzie prozaicznej, wokół którego rozmieszczone jest dziewięć światów. Jego trzy korzenie sięgają przy tym do trzech źródeł.
Czy celtyckie drzewo życia to starożytny symbol?
Tylko częściowo. Dawni Irlandczycy czcili święte drzewa zwane bile, ale nazwa Crann Bethadh i wiele współczesnych znaczeń przypisywanych celtyckiemu drzewu życia to rekonstrukcje, bo zapisów z epoki jest bardzo mało.
Co oznacza tatuaż drzewa z korzeniami?
Najczęściej rodzinę i pochodzenie: korzenie to przodkowie, pień osoba nosząca tatuaż, a gałęzie dzieci i kolejne pokolenia. Dlatego w korzeniach i koronie często umieszcza się imiona albo daty.
Gdzie najlepiej zrobić tatuaż drzewa?
Na plecach, przedramieniu, łydce, żebrach albo jako oś rękawa, bo te miejsca dają przestrzeń w pionie. Drzewo powinno mieć co najmniej średni rozmiar, żeby gałęzie i korzenie nie zlały się z czasem.
Kto w JaTuTaTToo zrobi tatuaż drzewa życia?
Kolorowe i realistyczne drzewa robi Daniel Kapała, graficzne i geometryczne Marcin, a czarno-szare z ornamentem Marcela. Konsultacja jest bezpłatna, studio działa w Wejherowie przy ul. Rzeźnickiej 12E.
Zobacz też
Zaprojektujmy Twoje drzewo życia
Opisz pomysł, miejsce i wielkość, a dobierzemy styl i tatuatora. Wejherowo, ul. Rzeźnicka 12E, od poniedziałku do piątku 10:00 do 17:00.