Tatuaż zegar najczęściej zatrzymuje jedną konkretną chwilę: narodziny dziecka, ślub, godzinę, której nie chce się zapomnieć. Drugie znaczenie jest starsze i poważniejsze, bo od wieków zegar i klepsydra przypominają, że czas mija i nie wraca. Zaczynamy od praktyki, czyli od tego, jak dobrze zaprojektować tarczę z godziną narodzin.
Tatuaż zegar narodziny dziecka: jak zaprojektować tarczę
Zegar z godziną narodzin wygląda prosto, ale kilka szczegółów decyduje o tym, czy po latach nadal da się z niego odczytać tę jedną minutę.
- Sprawdź godzinę w dokumentach. Pamięć bywa zawodna. Dokładną godzinę i minutę znajdziesz w dokumentacji ze szpitala lub w książeczce zdrowia dziecka.
- Mała wskazówka nie stoi na pełnej godzinie. O 7:40 wskazówka godzinowa jest bliżej ósemki niż siódemki. Tak działa prawdziwy zegar i tak powinien wyglądać projekt, inaczej oko wyczuje błąd.
- Dzień czy noc? Tarcza z dwunastoma godzinami nie pokaże, czy dziecko urodziło się rano, czy wieczorem. Można dodać małe słońce albo księżyc, datę pod spodem lub cyfry z godziną w formie napisu.
- Data i imię poza tarczą. Wstążka, łańcuszek zegarka albo pas pod kopertą to lepsze miejsce na napis niż wnętrze tarczy, które i tak jest pełne wskazówek i cyfr.
- Cyfry rzymskie czy arabskie. Rzymskie wyglądają klasycznie przy zegarku kieszonkowym, arabskie są czytelniejsze w małym rozmiarze.
- Dwoje lub troje dzieci. Jedna tarcza pokaże tylko jedną godzinę. Lepiej zaprojektować dwa zegary w jednej kompozycji albo dodać mniejsze tarcze wokół głównej.
Zegar można też połączyć z portretem dziecka albo odciskiem jego stópki. Portret to już osobny temat, opisaliśmy go w tekście o tatuażu realistycznym portretowym.
Skąd bierze się symbolika zegara
Najbardziej znana sentencja o czasie pochodzi od Wergiliusza. W trzeciej księdze „Georgik” pisał: „fugit inreparabile tempus”, czyli mniej więcej „ucieka czas, którego nie da się odzyskać”. Skrót „tempus fugit” stał się mottem umieszczanym na zegarach i zegarach słonecznych, a bywał też wyryty na nagrobkach. Nie chodziło w nim o smutek, raczej o przestrogę przed marnowaniem czasu.
To dobry punkt wyjścia do tatuażu. Zegar może znaczyć „pamiętam tę chwilę”, ale też „nie odkładam życia na później”. Napis „tempus fugit” na wstędze wokół tarczy od razu ustawia tę drugą interpretację.
Klepsydra i memento mori
„Memento mori” to łacińskie „pamiętaj o śmierci”. W sztuce europejskiej takie przypomnienia pojawiały się na długo przed tatuażem, a najpełniej rozwinęły się w holenderskim malarstwie wanitatywnym XVII wieku. Martwe natury wanitas zestawiały czaszki, zgaszone świece i więdnące kwiaty z klepsydrami, zegarami i otwartymi zegarkami kieszonkowymi, które mówiły o upływającym czasie. Zegarek pełnił tam też rolę znaku bogactwa, czyli rzeczy, której i tak nie zabierzemy ze sobą.
Klepsydra ma w tatuażu jedną przewagę nad zegarem: nie pokazuje godziny, tylko proces. Ilość piasku w górnej i dolnej części można zaprojektować świadomie, a to daje dodatkową warstwę znaczenia. Jeśli ciągnie Cię w stronę mocniejszej symboliki, zajrzyj też do tekstu o tatuażu z czaszką, bo te dwa motywy często idą w parze.
Zegar z różą: czas i to, co przemija
Kwiaty w obrazach wanitas nie były ozdobą. Więdnące płatki przypominały, jak krótkie jest życie. W tatuażu róża przy zegarze działa podobnie, ale może też po prostu oznaczać miłość, o czym szerzej piszemy w tekście o tatuażu z różą. To jedno z najbardziej wdzięcznych połączeń do realizmu czarno-szarego, bo metalowa koperta i miękkie płatki dają naturalny kontrast faktur.


Ten zegarek kieszonkowy z różami wykonała Marcela, która pracuje w czerni i szarości, a kwiaty i ornament należą do jej głównych motywów. Zwróć uwagę na kompozycję: tarcza jest centralnym punktem, a róże prowadzą oko wzdłuż ręki.
Zegar bez wskazówek i roztopione zegary Dalego
Zegar bez wskazówek nie ma jednej ustalonej wykładni. W kinie bardzo mocno zapisał się w filmie „Tam, gdzie rosną poziomki” Ingmara Bergmana z 1957 roku: w pierwszym śnie bohater widzi na pustej ulicy zegar bez wskazówek, a chwilę później karawan z trumną. Tam wyraźnie łączy się z przemijaniem i śmiercią. Na skórze można go czytać także jako czas, który przestał mieć znaczenie, albo jako chwilę, której nie chce się mierzyć.
Drugi popularny kierunek to zegary „miękkie” z obrazu Salvadora Dalego „Trwałość pamięci” z 1931 roku, który znajduje się w nowojorskim MoMA. Sam malarz mówił, że inspiracją był camembert topniejący w słońcu, a nie teoria względności. Roztopiony zegar w tatuażu dobrze sprawdza się w stylu surrealistycznym i łatwo go dopasować do kształtu mięśnia.
Styl, rozmiar i miejsce na ciele
Zegar to motyw mechaniczny, więc błędy w geometrii widać od razu. Krzywa tarcza, nierówne odstępy kresek albo wskazówki, które nie zbiegają się w środku, psują nawet najlepiej cieniowany projekt. Dlatego przy zegarze szczególnie ważny jest dokładny szablon.
- Realizm czarno-szary. Najczęstszy wybór przy zegarkach kieszonkowych, metalu i szkle. W tym stylu pracują u nas Marcela i Paweł.
- Grafika i linework. Czysta tarcza, ostre linie, czasem elementy geometryczne. To teren Marcina.
- Rozmiar a czytelność. Z czasem linie w skórze lekko się rozchodzą, bo pigment przemieszcza się przy kolejnych cyklach komórek odpornościowych. Na tarczy wielkości monety kreski minutowe po latach się zleją, a godzina stanie się mniej wyraźna.
- Miejsce. Przedramię i ramię dają dobre, płaskie tło dla okrągłej tarczy. Na łydce i udzie zmieści się większa kompozycja z łańcuszkiem i kwiatami.
Najczęstsze pytania
Co oznacza tatuaż zegar?
Najczęściej upływ czasu i pamięć o ważnej chwili. Sentencja „tempus fugit” pochodzi z „Georgik” Wergiliusza i od dawna umieszczano ją na zegarach jako przestrogę, że czasu nie da się odzyskać.
Jak zaznaczyć godzinę narodzin dziecka na zegarze?
Ustaw wskazówki dokładnie na godzinę i minutę z dokumentów, pamiętając, że wskazówka godzinowa przesuwa się między cyframi. Porę dnia możesz zaznaczyć słońcem lub księżycem, a datę i imię umieścić na wstędze albo pod kopertą.
Co symbolizuje klepsydra w tatuażu?
Upływ czasu i przemijanie. W XVII-wiecznym malarstwie wanitas klepsydry, zegary i zegarki kieszonkowe towarzyszyły czaszkom i zgaszonym świecom jako przypomnienie o śmiertelności.
Co znaczy zegar bez wskazówek?
Nie ma jednego znaczenia. W filmie Bergmana „Tam, gdzie rosną poziomki” zegar bez wskazówek pojawia się w śnie o śmierci. W tatuażu bywa też odczytywany jako czas, który się zatrzymał lub przestał mieć znaczenie.
Co oznacza zegar z różą?
Połączenie czasu i przemijania. W obrazach wanitas kwiaty przypominały o kruchości życia, a zegary o mijających godzinach. Róża może też po prostu oznaczać miłość do osoby, której dotyczy zapisana godzina.
Czy tatuaż zegara może być mały?
Może, ale wtedy warto uprościć tarczę: mniej kresek, czytelne cyfry, grubsze wskazówki. Drobne detale z czasem się rozmywają, a przy zegarze najważniejsze jest to, żeby godzinę dało się odczytać.
Zobacz też
Zapiszmy Twoją godzinę na skórze
Opisz pomysł, miejsce i wielkość, a dobierzemy styl i tatuatora. Wejherowo, ul. Rzeźnicka 12E, od poniedziałku do piątku 10:00 do 17:00.
